“Kyća Marka Stojanovića na uglu Knez-Mihailove i Pariske”,

Stari Grad, Beograd, decembar, 2003.

Jedno od zdanja koje se nalazi u ovogodišnjem opštinskom programu za restauraciju fasada je zgrada u Knez-Mihailovoj 53-55 u kojoj se nalazi Akademija likovnih umetnosti. Zgradu je oko 1885. godine projektovao arhitekta Konstantih Jovanović, sin čuvenog srpskog fotografa Anastasa Jovanovića. Naručilac projekta bio je ugledni beogradski advokat i viceguverner Narodne banke Srbije Marko Stojanović. U prizemlju su se nalazili dućani, a na spratu stan raskošnog enterijera. Zgrada je imala, a i danas ima, izuzetan položaj – nalazi se na kraju reprezentativne gradske ulice. Glavna fasada gleda na Knez-Mihailovu, a bočne su orijentisane prema Kalemegdanu, odnosno Rajićevoj ulici.

I monumentalna fasada i raskošan enterijer svrstavaju ovu zgradu među najbolja ostvarenja beogradske stambene arhitekture. Kyća nije dugo svom vlasniku služila za stanovanje. Izvesno vreme se u njoj nalazio austrougarski konzulat, a najduže u njoj borave studenti Akademije likovnih umetnosti. Za Marka Stojanovića je arhitekta Konstantin Jovanović projektovao još jednu, manju kyćy za stanovanje – u Pariskoj ulici broj 15. Ta kuća projektovana je 1899, a podignuta naredne, 1900. godine. Ona je oblikovana po ugledu na kuću Koste Milenkovića u Zmaj-Jovinoj ulici i značajna je za formiranje ambijenta u ovom izuzetno značajnom delu Beograda.

Zanimljivo je da se Marko Stojanović strasno i uspešno bavio fotografijom. Hije bio jedini među poznatim javnim ličnostima koje su se ogledale u ovoj delatnosti. Sa više fotografija učestvovao je 1901. godine na prvoj amaterskoj foto izložbi u Srbiji. Njegov fotografski opus predstavlja dragoceno svedočanstvo o ličnostima i životu Beograda krajem 19. i početkom 20. veka.

Na fotografiji Isaka Levija u pozadini se vidi kuća Marka Stojanovića, a u prednjem planu je on između dame i gospodina sa šeširom

Prekucan tekst i skeniran dokument u PDF formatu