Toma Rosandić, (Split 1878 – Split 1958), vajar

Kamenorezački zanat učio je u radionici oca i Frana Bilinića 1900-1903, i istovremeno pohađao Večernju školu crtanja i ornamentisanja u Splitu. Boravio u Rimu, Firenci, Veneciji 1903-1905, a 1908. radio u Meštrovićevom ateljeu u Beču. Položio prijemni ispit na Umetničkoj akademiji u Beču, ali se nije upisao. U Beogradu živeo od 1912, s prekidom za vreme Drugog svetskog rata kada je bio u Italiji, Švajcarskoj, Francuskoj i Engleskoj. Osnivač je Akademije likovnih umetnosti i njen prvi rektor. Na Akademiji likovnih umetnosti je redovni profesor za predmet Vajarstvo u dva maha, od 1937. do 1949. i od 1955. od 1958.

Posle Drugog svetskog rata vodio je Majstorsku radionicu. Bio je član grupe „Medulić“ i „Oblik“. Samostalno je izlagao 1930. u Roterdamu i 1954. u Beogradu. Važnije grupne izložbe: Milano 1906, Beč 1909, Rim 1911, Venecija 1938, Svetska izložba, Njujork 1940, izložbe ULUS-a 1946. i 1948, kao i više izložbi u Beogradu.

Javni radovi: Umorni Borac u parku Kalemegdan, Spomenik Milanu Rakiću na skveru ispred Biblioteke grada Beograda, Njegoš u Trebinju i kompozicija Igrali se konji vrani pred Narodnom skupštinom u Beogradu, spomenik Ivi Loli Ribaru u Đakovu, spomenik žrtvama fašizma u Subotici i dr.

Bio je redovni član Srpske akademije nauka od 1946.

Samostalne izložbe

• Roterdam, 1930.

• Beograd, 1954.

Grupne izložbe

• Milano 1906.

• Prva dalmatinska umjetnička izložba, Split 1908.

• Izložba secesije, Beč 1909.

• Izložba Medulića, Zagreb 1910.

• Međunarodna izložba, Rim 1911.

• Jugoslovenske umetničke izložbe, Beograd 1912, 1922.

• Srpska izložba umetnosti i domaće radinosti, Lion 1917.

• Umetnička izložba, London, Mančester, Glazgov, Bradford, Edinburg 1917-1918.

• Srpsko-hrvatska umetnost, London 1919.

• Srpska izložba, Brajton 1919.

• Izložba jugoslovenskih umetnika, Pariz 1919.

• Izložba jugoslovenskih umetnika 1924.

• Jadranska izložba, Split 1925.

• Jesenje izložbe beogradskih umetnka, Beograd 1928, 1929, 1939-1940.

• Izložbe grupe Oblik, Beograd 1929, 1931, Sarajevo 1931.

• Prolećne izložbe jugoslovenskih umetnika, Beograd 1929-1940.

• Izložba jugoslovenske skulpture i slikarstva, London 1930.

• Jugoslovenska izložba, Amsterdam, Brisel 1932.

• Međunarodna izložba, Pariz 1937.

• Jugoslovenska izložba, Rim 1937.

• XXI bijenale, Venecija 1938.

• Svetska izložba, Njujork 1940.

• Srpski umetnici, Beograd 1942, 1944.

• Izložba u korist ranjenih boraca, Beograd 1944/45.

• Izložba ULUS-a, Beograd 1946, 1948.

• Slikarstvo i vajarstvo naroda Jugoslavije XIX i XX veka, Beograd 1946, Zagreb, Ljubljana, Moskva, Lenjingrad, Bratislava 1947, Prag, Varšava, Krakov, Budimpešta 1948.

• Izložba SLUJ-a, Beograd 1949.

Ecce Homo, 1915.

palisandar, visina 220 cm

• Toma Rosandić (pribeležio Đorđe Oraovac), “Toma Rosandić o renesansnoj skulpturi”, Umetnički pregled, br. 6-7, Izdanje Muzeja Kneza Pavla, Beograd, mart-april 1938.

• XXI Mađunarodna umetnička izložba u veneciji, Umetnički pregled, br. 9, Izdanje Muzeja Kneza Pavla, Beograd, juni 1938.

• V. Đurić, Umjetnićka galerija Cetinje, Cetinje, 1958.

• M. Kolarić, Toma Rosandić, Slikari i vajari, Prosveta, Beograd, 1959.

• Umetnički članovi SANU, SANU, Beogradski sajam u saradnji sa Narodnim muzejom u Beogradu, Hala III Beogradskog sajma, Beograd, 1980, 352-361.

• Umetnost na tlu Jugoslavije, Skulptura XX veka, Beograd, 1982.

• S. Stojanović, Skulptura u Srbiji i skulptori članovi Srpske akademije nauka i umetnosti, Sudbina skulpture, Clio, Beograd 1994, 51-53.

• B. Kostić, Novo groblje u Beogradu, JKP „Pogebne usluge” i „Publikum”, Beograd 1999, 222-223.

• D. Šarenac, Mitovi, simboli (Skulpture na beogradskim fasadama), NIP „Eksportpres”, Beograd, 1991, 55.

• Bratislava Kostić, Novo groblje u Beogradu, Beograd, 1999.

Studija harfiste, 1929.

Bronza, visina 85 cm

Nadgrobni spomenici
• Figura Isusa Hrista u reljefu, kamen, oko 170 cm
grobnica braće Milutinović, Novo groblje Beograd

• Anđeo i muško porsje,bronza, poprsje 77 cm
grobnica Milorada Draškovića (1873-1921), Novo groblje Beograd

• Skulptura „Svirač na harfi”, bronza, 80 cm
grobnica Mare Rosandić, Novo groblje Beograd

• Anđeo i dečje poprsje, kamen, poprsje 43 cm
grobnica Stevana Veljovića (1924-1934), Novo groblje Beograd

Javni spomenici

• Umorni Borac, 1935, bronza, 120 cm, ukupna visina 190 cm (park Kalemegdan, Beograd)

• Spomenik Milanu Rakiću, bronza, 115 cm, ukupna visina 230 cm, podignut 1939 (skver ispred Narodne biblioteke, Beograd)

• Igrali se konji vrani, bronza, postavljeni 1939 (ispred Narodne skupštine, Beograd)

Igrali se konji vrani, bronza, postavljeni 1939.